Mạc Văn Trang
Chết thật! Có nhiều người nhầm lẫn nguy hiểm, có cô
giáo hỏi tôi:
- Sách Cánh Diều cũng là sách Cánh Buồm phải không?
- Không! Không! Không! Nó cũng giống như hàng “Xôi
gà Ông Già”; nổi tiếng ởTây Hồ, ít lâu sau thấy xuất hiện bên cạnh một cửa hàng
to hơn: “Xôi gà Ông Già xịn” rồi sau đó lại thêm cửa hàng mới hoành tráng: “Xôi
gà Ông già Nhà quê”…khiến dân tình không biết đâu mà lần!
Sách CÁNH DIỀU là do GS TS Nguyễn Minh Thuyết Chủ
biên, theo Chương
trình quốc gia của Bộ GD& ĐT, vừa xuất bản, đưa
vào sử dụng cho lớp Một từ tháng 9/2020 và gây dư luận xôn xao…
Sách CÁNH BUỒM do nhà giáo Phạm Toàn Chủ biên cùng
nhóm Cánh Buồm vừa biên soạn vừa dạy cho học sinh (HS) từ năm 2009 đến nay.
Sách Cánh Buồm cũng có mấy môn vừa dạy thử nghiệm, vừa biên soạn: Tiếng Việt,
Văn, Lối sống, Khoa học, Tiếng Anh...cho HS Tiểu học. Nhưng trong đó môn Tiếng
Việt và Văn thành công chắc chắn nhất và đã có sách dạy đến hết lớp 9. Sách
Cánh Buồm được làm ra bởi một nhóm thiện nguyện do nhà giáo Phạm Toàn
khởi xướng và lãnh đạo, làm sách phi lợi nhuận,
không tốn 01 đồng của nhà nước và đã đưa lên mạng ebooks cho mọi người lấy dùng
miễn phí (xem trang “Sách Cánh Buồm https:canhbuom.edu.vn/sachmo/ ). Đến cuối năm 2019 đã được download
gần 30 ngàn lần. Nhà giáo Phạm Toàn nói: Cánh Buồm hai tay dâng bộ sách này cho
thế hệ trẻ Việt Nam!
1. PHẠM TOÀN LÀ AI?
Phạm Toàn quê tại Đông Anh, Hà Nội, sinh năm 1932
(Nhâm thân); mỗi lần gặp
hai người bạn Nguyên Ngọc, Dương Tường, ông lại
đùa: “Ba con khỉ tinh nghịch”. Phạm Toàn qua đời ngày 26 tháng 6 năm 2019. Năm
1946 Phạm Toàn đi bộ đội. Cuối năm 1951 ông được đi học sư phạm cao đẳng. Sau
đó ông vừa dạy học vừa viết văn với bút danh Châu Diên. Phạm Toàn là nhà văn.
Ông viết Truyện ngắn, Thơ, Tiểu thuyết… không nhiều lắm, nhưng bạn bè khen văn
ông hay và cá tính… Phạm Toàn là dịch giả. Những năm khốn khó, ông sống nhờ vào
dịch thuật. Ông dịch khoảng chục sách văn học Pháp; dịch nhiều tài liệu lý luận,
Triết học cho Viện Khoa học Xã hội; ông dịch tiếng Anh cũng nhiều, tiêu biểu là
2 cuốn “Nền Dân trị Mỹ” của tác giả Alexis De Tocqueville và “Cơ cấu Trí khôn”
của Howard Garner, đều do NXB Tri thức, ấn hành…
Phạm Toàn là nhà giáo, nhà nghiên cứu giáo dục. Phạm
Toàn nhiều năm dạy HS miền núi. Ông vừa dạy vừa nghiên cứu xây dựng nên Chương
trình và viết sách cho HS. Sách của Phạm Toàn dạy cho HS dân tộc vùng núi đã được
Giải thưởng UNESCO (1984). Cả đời Phạm Toàn vừa dạy học, vừa viết văn, vừa dịch
sách, vừa nghiên cứu Văn học, Nghệ thuật, Tâm lý học, Giáo dục học… Bằng con đường
TỰ HỌC phi thường, Phạm Toàn thông thạo mấy ngoại ngữ, có vốn kiến thức sâu rộng
nhiều lĩnh vực, nhất là về Khoa học giáo dục. Ông làm việc gần 20 năm tại Cơ sở
Thực nghiệm của GS Hồ Ngọc Đại, nhưng ông muốn nghiên cứu những gì sâu, rộng
hơn. Vì vậy ông viết “Hợp lưu các dòng Tâm lý học giáo dục” (NXB Tri Thức, Hà Nội,
2008)...
Dẫu say mê với chuyên môn, Phạm Toàn luôn đau đáu
trách nhiệm xã hội, ông cùng GS Nguyễn Huệ Chi và GS Nguyễn Thế Hùng lập ra
trang web Bauxite VN nổi tiếng với những phản biện mạnh mẽ...
Có lần hội thảo về sách Cánh Buồm, GS Hồ Ngọc Đại
nói (đại ý): Tầng lớp trí
thức trong xã hội là một thực thể có tầng có lớp. Lớp
trên cùng gọi là thiên tài, số cá thể đủ đếm trên đầu ngón tay: Nguyễn Du,
Mozart, Einstein… Kế theo là tầng lớp người có ý tưởng, đông lắm nhưng các cá
thể có thể gọi theo tên riêng cộc lốc, ví dụ Phạm Toàn. Dưới cùng gọi là lớp học
trò, đông không đếm xuể, nên tên gọi cá thể bao giờ cũng phải kèm theo hư danh,
chức tước, bằng cấp,... ví dụ, Giáo sư Tiến sĩ Khoa học Hồ Ngọc Đại! (Một nền
giáo dục Việt Nam hiện đại, tr.184) Còn Phạm Toàn nói, anh Đại là Thầy của tôi!
2. LÀM SÁCH CÁNH BUỒM LÀM GÌ?